Simulakroak agerian utzi du enpresaren, larrialdi-zerbitzuen eta herritarrak ohartarazteko sistemen arteko koordinazioak behar bezala funtzionatzen duela. Ariketan parte hartu duten erakundeek elkarlanean jardun dute, balizko istripu larri baten aurrean erantzun azkarra, eraginkorra eta koordinatua bermatzeko.
Kanpoko Larrialdi Planaren aktibazioak Arabako suhiltzaileak, Osakidetzako profesionalak, Ertzaintza eta plantako talde espezializatuak mobilizatu ditu, aurreikusitako agertokiari aurre egiteko. Jardunaldiak, halaber, prebentzioaren, etengabeko prestakuntzaren eta inguruko herritarrak babesteko baliabideak etengabe eguneratzearen garrantzia nabarmendu du.
Lantaron, 2026ko urriaren 8a
Joan den asteartean, urriaren 6an, Lantarongo industria-eremua larrialdi kimiko baten simulazio integralaren eszenatoki bihurtu zen. General Química S.A.U. enpresak sustatutako eta Eusko Jaurlaritzako Larrialdiei Aurre Egiteko eta Meteorologiako Zuzendaritzak koordinatutako ariketa horren bidez, industria-instalazio batean gertatutako istripu larri baten aurrean martxan jarriko liratekeen prozedurak eta baliabideak probatu ziren.
Bi ordutik gorako jardunaren bitartez, parte-hartzaileek egoera hipotetiko baina sinesgarri bati aurre egin zioten, larrialdi baten bilakaera posibleak eta horiei lotutako erantzun-fase desberdinak praktikan jarriz. Helburua ez zen soilik prozedurak betetzen direla egiaztatzea; era berean, erakundeen arteko koordinazioa, erreakzio-denborak eta herritarrak babesteko mekanismoen eraginkortasuna aztertzea ere bazen.
Lehenengo alarma 10:30ean piztu zen. Plantako detekzio-sistemek instalazioetako batean azido sulfhidrikoaren ihes baten susmoa identifikatu zuten, eta, simulazioaren arabera, langile bat ere kaltetuta gertatu zen.
Hasierako gorabeheraren aurrean, enpresak berehala aktibatu zuen Autobabes Plana eta barne-baliabide guztiak martxan jarri zituen. Larrialdi-brigadek egoera kontrolatzeko lanei ekin zieten, langilea artatu zuten eta instalazioaren jarduera baldintza seguruen barruan mantentzeko neurriak hartu zituzten.
Hala ere, ariketaren diseinuak larriagoa izan zitekeen egoera bat ere aurreikusten zuen. Horrela, 10:45ean, simulatutako agertokiaren arabera, eztanda bat gertatu zen instalazioetako batean. Horren ondorioz, kalte material berriak sortu ziren eta hainbat langile zauritu zirela simulatu zen. Une horretan, gertakariaren dimentsioak enpresaren baliabide propioen gaitasuna gainditu zuen eta kanpoko larrialdi-zerbitzuen esku-hartzea beharrezko bihurtu zen.
Fabrikaren mugetatik haragoko erantzuna
Egoeraren bilakaerak Kanpoko Larrialdi Planaren aktibazioa ekarri zuen. Horren bidez, plantaren inguruan eragina izan zezakeen larrialdi bati aurre egiteko aurreikusitako dispositibo osoa martxan jarri zen.
Ariketak argi erakutsi zuen istripu kimiko baten aurrean segurtasuna ez dela enpresaren ardura hutsa. Aitzitik, administrazioek, larrialdi-zerbitzuek eta industriak elkarren osagarri diren eginkizunak betetzen dituzte arriskuaren kudeaketan.
Plantako taldeek instalazioen barruan lanean jarraitzen zuten bitartean, Arabako Foru Aldundiko suhiltzaileak, Espejoko eta Miranda de Ebroko parkeetako suhiltzaileak nahiz Osakidetzako osasun-profesionalak bertaratu ziren. Aldi berean, Ertzaintzak segurtasun-perimetroa ezarri zuen eta inguruko sarbideen zein trafikoaren kontrola bere gain hartu zuen.
Instalazioetan Aginte Postu Aurreratua ezarri zen, eta handik koordinatu ziren jarduketa guztiak. Esku-hartze taldeek aurreikusitako erreskate-lanak egin zituzten, zaurituak artatu zituzten eta arrisku-gune nagusietan jardun zuten, simulatutako larrialdiaren kudeaketa osoa praktikan jarriz.
General Químicako Espainiako Operazioetako zuzendari nagusi Asier Albónigaren hitzetan, simulakroaren helburu nagusia erakunde guztien arteko erantzun koordinatua egiaztatzea izan zen.
«Horrelako ariketek aukera ematen digute gure prozedurak xehetasunez aztertzeko eta etorkizunean gerta litekeen istripu baten aurrean prest gaudela egiaztatzeko», azaldu zuen.
Albónigak azpimarratu zuen segurtasuna dela enpresaren lehentasun nagusia. Haren esanetan, General Químicak konpromiso irmoa du bai langileen bai inguruko komunitatearen babesarekin. Horregatik, gogorarazi zuen instalazioa Seveso araudiaren menpe dagoela eta prebentzioa dela arriskuak murrizteko tresnarik eraginkorrena.
Herritarrak informatu eta babesteko mekanismoak
Larrialdi baten kudeaketa ez da esku-hartze teknikoan amaitzen. Arrisku-eremuetan dauden pertsonei informazioa garaiz helaraztea ere ezinbesteko elementua da.
Horren erakusgarri, simulazioan zehar larrialdi kimikoko sirenak aktibatu ziren eta 112 Alderantzizko sistemaren bidez telefono mugikorretara bidaliko liratekeen abisuak ere erreproduzitu ziren. Tresna horri esker, eremu jakin batean dauden herritarrei informazioa eta jarduteko jarraibideak azkar eta zuzenean helaraz daitezke.
AVEQ-KIMIKAko idazkari nagusi Luis Blanco-Urgoitiren iritziz, herritarren prestakuntza segurtasunaren zutabe nagusietako bat da.
«Euskadiko industria kimikoak munduko araudi zorrotzenetako batzuk betetzen ditu, eta urtez urte ahalegin handia egiten du bere segurtasun-sistemak hobetzeko», adierazi zuen.
Era berean, azpimarratu zuen oso garrantzitsua dela instalazio horien inguruan bizi edo lan egiten duten pertsonek alerta-sistemak ezagutzea eta larrialdi baten aurrean nola jokatu jakitea.
Ildo beretik, AVEQ-KIMIKAk sustatutako Seguridad KIMIKA proiektuak ere herritarrak informatzeko eta sentsibilizatzeko helburua du. Ekimenaren bidez, arrisku kimikoei, prebentzio-neurriei eta jarduteko jarraibideei buruzko informazioa eskaintzen zaie istripu larrien araudiaren eraginpean dauden instalazioen inguruko bizilagunei eta enpresei.
Gertatu aurretik prestatzea
Simulakroa aurreikusitako jarduera guztiak amaitu ondoren bukatu zen. Jardunaldiak aukera eman zuen parte-hartzaile guztiek egindako lana aztertzeko eta koordinazioan zein prozeduretan hobetu daitezkeen alderdiak identifikatzeko.
Izan ere, horrelako ekimenen xedea ez da larrialdi bat antzeztea soilik. Prestakuntza sendotzea, jarduteko protokoloak egiaztatzea eta benetako egoera bati aurre egin aurretik ahulgune posibleak hautematea ere bada.
Segurtasun industriala, azken batean, instalazio teknologiko aurreratuak izatetik harago doa. Plangintza zorrotza, etengabeko prestakuntza, administrazioen arteko lankidetza eta baliabide guztien koordinazio eraginkorra eskatzen ditu.
Albónigak berak honela laburbildu zuen filosofia hori: «Aldian behin entrenatzea da gure jarduera industriala eta inguruko pertsonen segurtasuna eskutik joango direla bermatzeko modurik onena».
General Químican egindako simulakroak, hain zuzen ere, segurtasun industrialaren oinarrian dagoen ideia indartu zuen: arriskuen kudeaketa erantzukizun partekatua dela. Enpresaren, erakundeen eta komunitatearen arteko lankidetzari esker, beharrezkoa denean eragile bakoitzak bere eginkizuna argi dauka, eta erantzun-sistema osoak modu koordinatuan jardun dezake pertsonen segurtasuna lehendabizi.
